ЭХ-003 — Цахим системээр худалдан авах ажиллагаа зохион байгуулах, түүний тасралтгүй, аюулгүй ажиллагааг хангах журам
1. Эхийн бүртгэл
| Талбар | Утга |
|---|---|
| Эх сурвалжийн IDID — таних дугаар | ЭХ-003ЭХ-003 — Эх сурвалж: Цахим системээр худалдан авах ажиллагаа зохион байгуулах, түүний тасралтгүй, аюулгүй ажиллагааг хангах журам |
| Эрэмбэ | Сангийн сайдын журам; хууль болон олон улсын гэрээний дараа хэрэглэнэ |
| Баталсан байгууллага | Монгол Улсын Сангийн сайд |
| Огноо, дугаар | 2023-12-25, А/248 |
| Төрөл | Журам шинэчлэн баталсан тушаалын хавсралт |
| Албан нэр | Цахим системээр худалдан авах ажиллагаа зохион байгуулах, түүний тасралтгүй, аюулгүй ажиллагааг хангах журам |
| Албан акт | https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=16960745458961&type=2 |
| Нэгтгэсэн хавсралт | https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=17432055252752&showType=1 |
| Хувилбар | Энэ хувилбарт 2025-05-26-ны А/98 тушаалын нэмэлт, өөрчлөлт туссан; 2.5.3 хасагдсан; 2.16–2.19, 5.10, 5.13, 5.14-ийн өөрчлөлт тэмдэглэгдсэн |
| Шалгасан огноо | 2026-08-20; албан URLURL — вэб хаяг ба энэ хувилбарыг тулгасан |
| Эрх зүйн хэрэглээ | Цахим системийн зохион байгуулалт, оролцоо, нийтлэл, мэдээллийн сан, архив, аюулгүй ажиллагааны шууд шаардлага |
Хүчингүй болсон 2.5.3-ыг шаардлага болгон ашиглахгүй. А/98-аар нэмсэн, өөрчилсөн заалтыг энэ хувилбарын тэмдэглэлтэй нь хэрэглэнэ.
3. Нормчилсон шаардлага
| ID | Эхийн заалт | Эрх, үүрэг бүхий тал | Хууль зүйн шаардлага | Оролт, нотлох баримт | Хугацаа / гаралт / хориг / audit |
|---|---|---|---|---|---|
REQ-003-001REQ-003-001 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.1; х.1 | Захиалагч | Бүртгэлтэй захиалагч зөвхөн төлөвлөгөөнд туссан тендерийг цахим системээр зохион байгуулна. | Батлагдсан төлөвлөгөө, захиалагчийн бүртгэл | Төлөвлөгөөгүй тендер үүсгэхийг хориглох; төлөвлөгөөний холбоос хадгалах |
REQ-003-002REQ-003-002 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.2.1–2.2.3; х.1 | Захиалагч, үнэлгээний хороо | Хороог мэргэшсэн ажилтны сангаас байгуулж, шийдвэрийг системд бүртгэнэ; хороо баримт бичиг боловсруулж, захиалагч баталсны дараа зарлал, урилга, баримт бичгийг нийтэлнэ. | Хороо байгуулсан шийдвэр, гишүүний бүртгэл, баталсан баримт бичиг | DRAFT → APPROVED → PUBLISHEDDRAFT — Төсөл; APPROVED — Баталсан; PUBLISHED — Нийтэлсэн дараалал; батлаагүй баримтыг нийтлэхгүй |
REQ-003-003REQ-003-003 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.2.4; х.1 | Сонирхогч этгээд, үнэлгээний хороо, захиалагч | Тодруулгын хүсэлтийг сонирхогчийн нэргүйгээр хүсэлт, хариутай нь нийтэлнэ; нэмэлт, өөрчлөлтийг захиалагч баталж нийтэлнэ. | Тодруулгын хүсэлт, хариу, баталсан өөрчлөлт | Нэрийг нийтэд ил болгохгүй; хувилбар, баталсан этгээд, цагийг хадгалах |
REQ-003-004REQ-003-004 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.2.5; х.1 | Захиалагч | Шийдвэр болон тендертэй холбоотой тодруулгыг бүрэн нийтэлснээр үр дүн нийтэлсэнд тооцно. Ялагчийн нууцад хамаарахгүй тендер, тодруулгыг гэрээ байгуулах эрх олгосноос ажлын 5 өдөрт бүх оролцогчид ил болгоно. | Шийдвэр, тодруулгын бүрэн багц, нууцын ангилал | Ажлын 5 өдөр; бүх оролцогчид ижил харагдац; нууц мэдээллийг хамгаалах |
REQ-003-005REQ-003-005 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.2.6; х.2 | Үнэлгээний хороо, оролцогч | Арифметик алдааны залруулгыг оролцогч хүлээн зөвшөөрсөн тэмдэглэл үйлдэж, нээлтийн мэдээллийг залруулна. | Залруулгын тооцоо, оролцогчийн зөвшөөрөл | Зөвшөөрөлгүйгээр нээлтийн үнэ өөрчлөхгүй; өмнөх/дараах утгыг хадгалах |
REQ-003-006REQ-003-006 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.2.7–2.2.8; х.2 | Захиалагч | Гэрээ, давуу эрх, дотоодын үйлдвэрлэлийн мэдээлэл, гэрээний нэмэлт/өөрчлөлт, гүйцэтгэл, хүлээн авах актыг системд тухай бүр бүртгэж нийтэлнэ. | Гэрээ, өөрчлөлт, гүйцэтгэлийн нотолгоо, акт | Тухай бүр; гэрээний хувилбарын түүх, гүйцэтгэлийн audit |
REQ-003-007REQ-003-007 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.3.1–2.3.9; х.2 | Аж ахуй эрхлэгч, оролцогч | Түншлэл/туслан гүйцэтгэгчийн гэрээг системээр баталгаажуулах; тодруулга, тендерийг тоон гарын үсгээр; баталгааг системээр; чадавх/туршлагын мэдээллийг баталгаажсан сангаас сонгох; бусдыг тод PDFPDF — хэвлэмэл баримтын формат-ээр; үнэ, хугацаа, хөнгөлөлт, талбарыг бүрэн бөглөж, хураамж төлөх; хугацаанаас өмнө өөрчлөх. | Цахим гэрээ, тоон гарын үсэг, баталгаа, PDF, бүртгэл, төлбөр | Эцсийн хугацаанаас өмнө; дутуу талбар, баталгаажаагүй харилцаа, баталгаагүй тендерт guard |
REQ-003-008REQ-003-008 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.4; х.2 | Цахим систем, оролцогч | Эцсийн хугацааг серверийн цагаар тооцож, хоцорсон тендерийг хүлээн авахгүй. | Серверийн баталгаажсан цаг, submission timestamp | Хугацаа дуусмагц submit хаах; timestamp audit |
REQ-003-009REQ-003-009 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.5–2.7; х.2–3 | Захиалагч, оролцогч | Зарласны дараах татвар, нийгмийн даатгал, шүүхийн өр, авто тээвэр, диплом, санхүүгийн мэдээллийг журамд заасан эхээс ашиглана; 2.5 нь гадаад этгээдэд хамаарахгүй; бусад өөрчлөлтийг “тодруулга” хэсэгт эхтэй нь холбоно. | Мэдээллийн сангийн лавлагаа, баримтын эх хувилбар | 2.5.3 хүчингүй; түүнийг validation болгон ашиглахгүй |
REQ-003-010REQ-003-010 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.8–2.10; х.3 | Захиалагч, оролцогч | Бүртгэлтэй email/SMSSMS — гар утасны мессеж/бусад сувгаар илгээснийг хэрэглэсэн эсэхээс үл хамааран хүлээн авсанд тооцно; үр дүнг бүх оролцогчид нэгэн зэрэг мэдэгдсэн өдрөөс гэрээний хугацаа эхэлнэ; ажлын бус цагийн баримтыг дараагийн ажлын өдөр хүлээн авсанд тооцно. | Notification log, recipient list, илгээсэн цаг | Нэгэн зэрэг мэдэгдэл; ажлын өдрийн календарь; delivery evidence хадгалах |
REQ-003-011REQ-003-011 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.11–2.15; х.3 | Захиалагч, үнэлгээний хороо | Баталгаажаагүй түншлэл/туслан гүйцэтгэгчийг авч үзэхгүй; тод бус PDF-ийг үнэлэхгүй; талбар ба баримт зөрвөл системийн талбарыг баримтална; өөр этгээдийн гарын үсэг байсан ч аж ахуй эрхлэгчийг оролцсон гэж тооцно; системийн баталгаагүй тендерийг нээхээс татгалзана. | Confirmation status, PDF, талбар, гарын үсэг, баталгаа | Татгалзлын яг үндэслэл, баримтын хувилбарыг audit-д хадгалах |
REQ-003-012REQ-003-012 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.16–2.19; х.3–4 | Захиалагч, мэргэжлийн байгууллага | Татвар/нийгмийн даатгал, шүүхийн өрийн тодорхойлолт холбогдоогүй бол нээлтийн өдрийн байдлаар татах; бусад нийтэд нээлттэй сан ашиглаж болно; татах алдаанд мэргэжлийн байгууллагад хандана. | Нээлтийн огноо, source response, error log | Нээлтийн өдрийн snapshot; саатлын нотолгоо; алдааг чимээгүй орхихгүй |
REQ-003-013REQ-003-013 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
3.1–3.2.11; х.4–5 | Мэргэжлийн байгууллага | Системийн мэдээлэл хариуцагч байж портал, бүртгэл, хэвийн ажиллагаа, гэрээт интеграц, хандалтын эрх, мэдэгдэл, эрсдэлийн үнэлгээ, үйлчилгээний нөхцөл, улирлын уулзалт, төрийн системийн өгөгдөл солилцоог хангана. | Интеграцын гэрээ, access grant, risk assessment, уулзалтын нотолгоо | Эрсдэлийн тогтмол үнэлгээ; нөхцөл зөвшөөрөөгүй бол үйлчилгээ татгалзаж болно |
REQ-003-014REQ-003-014 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
3.3; х.5 | Мэргэжлийн байгууллага | Хуулийн 8.2-ын жагсаалтын барааг ерөнхий гэрээгээр сонгон цахим дэлгүүрт байршуулж, шууд худалдан авах боломж бүрдүүлнэ. | Ерөнхий гэрээ, барааны жагсаалт, каталог | Зөвхөн хуульд хамаарах бараа; гэрээтэй нийлүүлэгчийн холбоос |
REQ-003-015REQ-003-015 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
4.1–4.10; х.5 | Аж ахуй эрхлэгч | Өөрийн эрхтэй ажилтны үйлдэл, нэвтрэх эрх, тендерийн үнэн зөв, тодруулга/өөрчлөлт, гүйцэтгэлийн нотолгоо, нууцлал, хураамж, баталгааг хариуцна. | User/account record, tender version, fee, guarantee, performance evidence | Нууц үг хамгаалах; хугацаанаас өмнө засах; гүйцэтгэлийг хуваарийн дагуу бүртгэх |
REQ-003-016REQ-003-016 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
5.1–5.5; х.5 | Захиалагч | Хувийн хэргийн баримтыг хуульд заасан үеэс архивлаж, цахим баримтыг тусгай тээгчид хадгалж, хурлын тэмдэглэлтэй танилцуулж, гэрээг системд байршуулна. | Хувийн хэрэг, архивын жагсаалт, тэмдэглэл, гэрээ | Архивын хугацаа нь 48.4.9 баримтад гэрээ дууссанаас, бусдад тендер дууссанаас |
REQ-003-017REQ-003-017 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
5.6–5.8; х.6 | Захиалагч | Гүйцэтгэл хүлээн авахад хорооны гишүүн оролцуулж болно; хууль бус/цуцлагдсан/татгалзсан гэрээний мэдээллийг тухай бүр шинэчилнэ; цахим дэлгүүрийн захиалга бүрийг системээр илгээнэ. | Шүүх/талуудын шийдвэр, order sheet | Гэрээний state-г бодит шийдвэртэй уялдуулах |
REQ-003-018REQ-003-018 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
5.9–5.10; х.6 | Захиалагч | Цахим дэлгүүрийн нэг удаагийн захиалга жилийн нийт төсвийн 50%-иас ихгүй; тухайн жил нэг удаа авахаар төлөвлөсөн бол хязгаар үйлчлэхгүй. | Жилийн төлөвлөгөө, нийт төсөв, захиалгын дүн | 50%-ийн тооцоо; exception-д төлөвлөгөөний нотолгоо |
REQ-003-019REQ-003-019 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
5.11; х.6 | Захиалагч | Хуулийн 8.2-ын жагсаалтын барааны захиалгын дээд дүнг эх үсгээр “хорин сая” гэж тогтоосон. | Захиалгын дүн | Эхийн цифр 20,000,00.0 алдаатай; албан нэгтгэсэн эхээр 20,000,000 төгрөгийг баталгаажуулж хэрэглэнэ |
REQ-003-020REQ-003-020 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
5.12; х.6 | Захиалагч, бусад оролцогч | Цахим бус тендерийн нууц биш тендер/тодруулга/тэмдэглэлтэй бичгээр хүсэлт, нууцлалын баталгааны үндсэн дээр танилцуулж, тэмдэглэл, гарын үсгийг хувийн хэрэгт хадгална. | Хүсэлт, нууцлалын баталгаа, танилцсан тэмдэглэл | Нууц мэдээлэл ил болгохгүй; танилцалтын audit заавал |
REQ-003-021REQ-003-021 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
5.13–5.14; х.6 | Мэргэжлийн байгууллага, захиалагч | Хураамжийн үлдэх 70 хүртэл хувийг худалдан авах ажиллагаанд зарцуулж болно; тариф тогтоогдсон эрчим хүч, уур, дулаан, ус, бохир усны тогтмол зардлыг системээр төлөвлөхгүй. | Хураамжийн санхүү, тарифын үндэслэл | Тогтмол зардлыг procurement plan-д оруулахыг хориглох |
REQ-003-022REQ-003-022 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
6.1–6.3; х.6–7 | Мэргэжлийн байгууллага | Нийтийн мэдээллийн ил тод байдал, кибер аюулгүй байдлыг хангаж, стандарт, байнгын хяналт, тасралтгүй шинэчлэл, 2 жил тутмын мэдээллийн аюулгүй байдлын audit, Сангийн яамд танилцуулга, үндсэн ба үүлэн нөөц сервертэй байна. | Стандартын нотолгоо, audit тайлан, дэд бүтцийн баримт, дотоод журам | Audit 2 жил тутам; нөөц дэд бүтэц заавал; техникийн нарийн шийдлийг энэ эх дангаар тогтоохгүй |
REQ-003-023REQ-003-023 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
7.1–7.3; х.7 | Гомдол шийдвэрлэгч, мэргэжлийн байгууллага, захиалагч | Гомдлын шийдвэрийг системээр олон нийтэд мэдээлнэ; давагдашгүй хүчин зүйлээр систем ажиллахгүй бол нэн даруй мэдэгдэж, нээлтийг тодорхой хугацаагаар хойшлуулан бүх оролцогчид нэгэн зэрэг мэдэгдэнэ. | Гомдлын шийдвэр, outage evidence, postponement decision | Нэн даруй; нэгэн зэрэг; нээлтийн шинэ цагийг ил тод болгох |
4. Эрх, үүрэг бүхий тал, урсгал, төлөв
Эрх, үүрэг бүхий тал: захиалагч; үнэлгээний хороо; сонирхогч этгээд; аж ахуй эрхлэгч; оролцогч; түншлэл; туслан гүйцэтгэгч; мэргэжлийн байгууллага; Сангийн яам; гомдол шийдвэрлэх байгууллага; баталгаа гаргагч; мэдээллийн сан нийлүүлэгч.
FLOW-003-01FLOW-003-01 — Үйл ажиллагааны урсгал — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл — цахим тендер: төлөвлөгөө → хороо → баримт бичиг → захиалагчийн баталгаа → зарлал → тодруулга/өөрчлөлт → submission → серверийн хугацаа → нээлт/татгалзалт → үнэлгээ → шийдвэр/үр дүн → гэрээ → гүйцэтгэл/акт → архив.
STATESTATE — Төлөвийн загвар — бүртгэлийн тухайн үеийн төлөв ба зөвшөөрөгдөх шилжилт (системийн загварын дүгнэлт):
- Тендер:
DRAFT_DOCS → APPROVED_DOCS → ANNOUNCED → CLARIFIED/AMENDED → SUBMISSION_CLOSED → OPENED | OPENING_REFUSED → EVALUATED → DECIDED → CONTRACTED → ARCHIVEDDRAFT_DOCS — Баримт бичгийн төсөл; APPROVED_DOCS — Батлагдсан баримт бичиг; ANNOUNCED — Зарласан; CLARIFIED — Тодруулсан; AMENDED — Өөрчилсөн; SUBMISSION_CLOSED — Хүлээн авалт хаагдсан; OPENED — Нээсэн; OPENING_REFUSED — Нээхээс татгалзсан; EVALUATED — Үнэлсэн; DECIDED — Шийдвэрлэсэн; CONTRACTED — Гэрээ байгуулсан; ARCHIVED — Архивласан. - Тендерийн санал:
DRAFT → SIGNED → SUBMITTED → AMENDED_BEFORE_DEADLINE → OPENED | REFUSED_OPEN → EVALUATEDDRAFT — Төсөл; SIGNED — Гарын үсэг зурсан; SUBMITTED — Илгээсэн; AMENDED_BEFORE_DEADLINE — Эцсийн хугацаанаас өмнө өөрчилсөн; OPENED — Нээсэн; REFUSED_OPEN — Нээхээс татгалзсан; EVALUATED — Үнэлсэн. - Гэрээ:
DRAFT → SIGNED/PUBLISHED → ACTIVE → AMENDED → PERFORMANCE_RECORDED → ACCEPTED → COMPLETED | TERMINATED | DECLARED_UNLAWFUL → ARCHIVEDDRAFT — Төсөл; SIGNED — Гарын үсэг зурсан; PUBLISHED — Нийтэлсэн; ACTIVE — Идэвхтэй; AMENDED — Өөрчилсөн; PERFORMANCE_RECORDED — Гүйцэтгэлийг бүртгэсэн; ACCEPTED — Хүлээн авсан; COMPLETED — Дууссан; TERMINATED — Цуцалсан; DECLARED_UNLAWFUL — Хууль бус гэж тогтоосон; ARCHIVED — Архивласан.
5. UIUI — хэрэглэгчийн интерфэйс/UXUX — хэрэглэгчийн туршлага ба APIAPI — програмын харилцах интерфэйс нөлөө
5.1 Хууль зүйн шаардлага
- UI/UX: серверийн эцсийн хугацаа; заавал талбар; тоон гарын үсэг; баталгааны status; нэргүй тодруулга; нууц/нууц биш ангилал; ажлын 5 өдрийн ил болголт; гэрээ/гүйцэтгэлийн нийтлэл; 50%-ийн хязгаар ба нотолгоотой exception; outage/postponement banner.
- API:
plan-linked tenderauthorization; role ба төлөөлөх эрх; deadline guard;OPENING_REFUSEDOPENING_REFUSED — Нээхээс татгалзсан guard; түншлэл confirmation; PDF/field precedence; нээлтийн өдрийн мэдээллийн snapshot; нэгэн зэрэг notification; гэрээний version/state; 2 жил тутмын audit evidence.
5.2 Системийн хэрэгжилтийн санал
- Idempotency key, content hash, append-only event log, retry queue, optimistic locking, тусгай error-code каталог, нөөц шилжүүлэлтийн автомат механизм нь зохистой боловч эхэд яг энэ техникийн хэлбэрээр заагаагүй.
6. Зөрчил, хамаарал, ишлэл
- Эхийн алдаа: 5.11-ийн цифр
20,000,00.0; үсгээр “хорин сая”. Цифрийг чимээгүй засахгүй; дүгнэлтэд албан нэгтгэсэн эхийг давхар ишилнэ. - Хүчингүй заалт: 2.5.3.
- Хамаарал: Худалдан авах тухай хууль; Нийтийн мэдээллийн ил тод байдлын тухай хууль; Кибер аюулгүй байдлын тухай хууль; Цахим гарын үсгийн тухай хууль; архив, нууц, гомдлын холбогдох зохицуулалт. Тэдгээрийн нарийн шаардлагыг энэ эхээс зохиохгүй.
- Ишлэлийн жишээ:
ЭХ-003 — Цахим системээр худалдан авах ажиллагаа зохион байгуулах, түүний тасралтгүй, аюулгүй ажиллагааг хангах журам, 2.4, 2025-05-26-ны А/98 өөрчлөлт туссан хувилбар, https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=17432055252752&showType=1ЭХ-003 — Эх сурвалж: Цахим системээр худалдан авах ажиллагаа зохион байгуулах, түүний тасралтгүй, аюулгүй ажиллагааг хангах журам.