ЭХ-014 — Тендерийн timeline

ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ. Энэ файл нь танилцуулгын визуал агуулгыг хуудастай нь бүртгэсэн тайлбар extract юм. Хууль зүйн үндэслэл, норматив шаардлага, худалдан авах аргын эцсийн дүгнэлт, UIUI — хэрэглэгчийн интерфэйс/UXUX — хэрэглэгчийн туршлага эсвэл APIAPI — програмын харилцах интерфэйс нийцлийн шийдвэрийг энэ эхэд дангаар нь тулгуурлан гаргахыг хориглоно. Холбогдох хүчин төгөлдөр хууль, журам, аргачлал, зааврын яг зүйл, хэсэг, заалтыг тусад нь эшилнэ.

1. Эх сурвалжийн metadata

2. Хэрэглэх ба эшлэх дүрэм

• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Танилцуулга нь үйл явдлын ерөнхий дараалал, оролцогч, хугацааг олоход туслах боловч тухайн үйлдэл зөвшөөрөгдсөн эсэхийг нотлохгүй.
• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Танилцуулгаас авсан мэдээллийг SSOTSSOT — нэгдсэн эх сурвалж (Single Source of Truth)-д оруулахдаа НОРМАТИВ ШААРДЛАГА бус, ТАНИЛЦУУЛГЫН ТАЙЛБАР гэж ангилна.
• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Хариултын “Хууль зүйн үндэслэл” хэсэгт ЭХ-014-ийг дангаар нь эшлэхгүй; эхлээд хууль/журам дахь яг зүйл, хэсэг, заалтыг эшилж, дараа нь зөвхөн зураглалын туслах тайлбар болгон дурдана.
• Зөв эшлэлийн хэлбэр: ЭХ-014 — “Тендерийн timeline” танилцуулга, тайлбар зураглал, хувилбар 2025-11-15, албан URLURL — вэб хаяг: ТОГТООХ БОЛОМЖГҮЙ — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ.
• Буруу хэрэглээ: “ЭХ-014-ийн 1-р хуудсаар захиалагч 10 өдрийн дотор заавал...” гэж норматив үндэслэл болгох.
• Зөв хэрэглээ: “Хугацааны эрх зүйн үндэслэл: хүчин төгөлдөр хуулийн холбогдох зүйл/заалт. ЭХ-014 нь уг дарааллыг тайлбарласан боловч ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ.”

3. Хуудас бүрийн визуал бүртгэл

Танилцуулгын слайд 1 — Худалдан авах ажиллагааны төлөвлөлт

• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Хэрэгцээ, техникийн тодорхойлолт → зах зээлийн судалгаа, төсөвт өртөг → санхүүжилт батлах → цахим системд худалдан авах ажиллагааны төлөвлөгөө үүсгэх → эрх бүхий төсвийн захирагч батлах/нэгтгэн нийтлэх → үнэлгээний хороо байгуулах дарааллыг үзүүлсэн.
• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Санхүүжилтийн эх үүсвэр батлагдсан болон төлөвлөгөө өөрчлөгдсөнөөс хойш 10 ажлын өдөр, төсвийн ерөнхийлөн захирагч нэгтгэн нийтлэхэд 1 сарын хугацаа үзүүлсэн; APIAPI — програмын харилцах интерфэйс deadline болгохын өмнө хүчин төгөлдөр норматив заалтыг тулгана.
• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Үнэлгээний хороог мэргэшсэн ажилтны мэдээллийн сангаас бүрдүүлэх, хараат бус гишүүн оролцуулах, ашиг сонирхлын зөрчилгүйгээ мэдэгдэх эрх, үүрэг бүхий тал-lane бий.
• Диаграмын төрөл — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Хэрэгцээ тодорхойлогч, захиалагч, төсвийн захирагч, үнэлгээний хороо руу шилжих хэвтээ timeline.

Танилцуулгын слайд 2 — Баримт бичиг, зарлал, тодруулга, нээлтийн өмнөх гомдол

• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Үнэлгээний хороо тендер шалгаруулалтын баримт бичиг боловсруулах → захиалагч батлах → хороо цахим системд нийтлэх дараалалтай.
• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Тодруулгын хүсэлтийг тендер нээхээс 5-аас доошгүй ажлын өдрийн өмнө, хариуг эцсийн хугацаанаас 2-оос доошгүй ажлын өдрийн өмнө нийтлэх хугацаа үзүүлсэн.
• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Нээлттэй аргын баримт бичгийн гомдлыг 5, бусад аргын гомдлыг 3-аас доошгүй ажлын өдрийн өмнө гаргах, 10 ажлын өдөрт шийдвэрлэх зураглалтай.
• Диаграмын төрөл — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Үнэлгээний хороо, захиалагч, сонирхогч этгээд, өрсөлдөөний асуудал хариуцсан байгууллагын хоорондох swimlane.

Танилцуулгын слайд 3 — Тендер илгээх, нээх, хянан үзэх, үнэлэх

• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Оролцогч эцсийн хугацаанаас өмнө тендер илгээх, өөрчлөх, буцаах; хугацаа дуусмагц хүлээн авалтыг хаах дараалалтай.
• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Тендерийн баталгааг төсөвт өртгийн 0.5 хувь гэж товчилсон; баталгаа шаардах босго, хэлбэр, чөлөөлөлт, хураах үндэслэлийг хуулийн 14 дүгээр зүйл болон холбогдох журамтай тусад нь тулгана.
• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Эцсийн хугацаанаас хойш 1 цагийн дотор нээх, нээсэн өдөр хянан үзэх/үнэлэхийг эхлүүлэх, үнэд нөлөөлөх тодруулгаар тендер засварлуулахгүй, харьцуулах үнэ эсвэл үнэлгээний оноогоор эрэмбэлэхийг үзүүлсэн.
• Диаграмын төрөл — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Оролцогч → цахим систем → үнэлгээний хороо гэсэн deadline болон шийдвэрийн зангилаатай timeline.

Танилцуулгын слайд 4 — Үнэлгээний хорооны зөвлөмж, захиалагчийн шийдвэр

• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Үнэлгээний хороо хурлын тэмдэглэл, дүгнэлт, зөвлөмжөө баталгаажуулах → захиалагч батлах эсвэл үндэслэлээр буцаах → хороо буцаасан үндэслэлийг 2 ажлын өдрийн дотор дахин хэлэлцэх дараалалтай.
• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Гэрээ шууд байгуулах аргын шийдвэрийг 5, бусад аргын шийдвэрийг 15 ажлын өдөрт гаргах тайлбартай.
• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Оролцогч нууцад хамаарахгүй тендер, хурлын тэмдэглэл, шийдвэртэй танилцаж 5 ажлын өдрийн дотор гомдол гаргах боломжийг дүрсэлсэн.
• Диаграмын төрөл — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Үнэлгээний хороо ↔ захиалагчийн буцаалт/дахин хэлэлцэх салбар болон оролцогч руу зэрэг мэдэгдэх шийдвэрийн flow.

Танилцуулгын слайд 5 — Сангийн яамны гомдол, гэрээ байгуулах эрх

• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Сангийн яам гомдлыг 10 ажлын өдөрт шийдвэрлэх, үндэслэлтэй бол дахин үнэлүүлэх, гэрээ байгуулахыг 6-аас доошгүй ажлын өдөр хүлээх зураглалтай.
• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Шалгарсан оролцогч гүйцэтгэлийн баталгаа 3 хувь гаргах, гэрээг цахим системд бүртгэх, гарын үсэг зурах болон гэрээ байгуулагдсанд тооцох 5/10 өдрийн нөхцөлийг товчилсон; triggering condition бүрийг норматив эхээс шалгана.
• Диаграмын төрөл — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Оролцогч → Сангийн яам → үнэлгээний хороо/захиалагч → шалгарсан оролцогч гэсэн гомдлын hold болон гэрээний салбар.

Танилцуулгын слайд 6 — Гэрээний хэрэгжилт

• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Урьдчилгаа төлбөрийн баталгаа, урьдчилгаа, гүйцэтгэлийн бүртгэл, нэхэмжлэх, захиалагчийн хяналт, төлбөр, үнийн тохируулга, чанарын барьцаа 5–10 хувь, хязгаарлалтын бүртгэлийг дарааллуулсан.
• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Нэмэлт ажил 15 хувь, нэмэлт бараа 20 хувийг одоо хэрэгжиж буй гэрээний урсгалд залгасан мэт дүрсэлсэн нь ердийн гэрээний нэмэлт өөрчлөлт гэж ойлгогдох эрсдэлтэй.
• Диаграмын төрөл — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Гүйцэтгэгч ↔ захиалагчийн гүйцэтгэл, төлбөр, баталгаа, хариуцлагын lifecycle.

4. Эрх, үүрэг бүхий тал ба USECASE cue

• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Танилцуулгад захиалагч, хэрэгцээ тодорхойлогч нэгж, төсвийн шууд/төвлөрүүлэн/ерөнхийлөн захирагч, үнэлгээний хорооны дарга/гишүүн/хараат бус гишүүн, сонирхогч этгээд, оролцогч, шалгарсан оролцогч, гүйцэтгэгч, Сангийн яам, өрсөлдөөний асуудал хариуцсан байгууллага, цахим систем гэсэн эрх, үүрэг бүхий тал харагдана.
• Системийн загварын дүгнэлт — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: UC-014-01UC-014-01 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл төлөвлөгөө үүсгэх/батлах/өөрчлөх; UC-014-02UC-014-02 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл үнэлгээний хороо байгуулах; UC-014-03UC-014-03 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл баримт бичиг боловсруулах/батлах/нийтлэх; UC-014-04UC-014-04 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл тодруулга хүсэх/хариулах; UC-014-05UC-014-05 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл нээлтийн өмнөх гомдол; UC-014-06UC-014-06 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл тендер илгээх/өөрчлөх/буцаах; UC-014-07UC-014-07 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл тендер нээх/хянан үзэх/үнэлэх; UC-014-08UC-014-08 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл зөвлөмж хүргүүлэх/шийдвэрлэх; UC-014-09UC-014-09 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл Сангийн яаманд гомдол гаргах; UC-014-10UC-014-10 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл гэрээ байгуулах; UC-014-11UC-014-11 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл гэрээний гүйцэтгэл, төлбөр, баталгаа, тайлагнал.

5. State ба flow cue

• Системийн загварын дүгнэлт — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Төлөвлөгөөний санал болгож болох state: ХЭРЭГЦЭЭ_ТОДОРХОЙЛСОН → ЗАХ_ЗЭЭЛ_СУДАЛСАН → САНХҮҮЖИЛТ_БАТЛАГДСАН → ТӨЛӨВЛӨГӨӨ_ТӨСӨЛ → БАТЛАГДСАН → НЭГТГЭН_НИЙТЭЛСЭН → ЗӨВШӨӨРӨГДСӨН_ҮНДЭСЛЭЛЭЭР_ӨӨРЧИЛСӨН.
• Системийн загварын дүгнэлт — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Тендер шалгаруулалтын санал болгож болох state: ХОРОО_БАЙГУУЛСАН → БАРИМТ_БИЧИГ_ТӨСӨЛ → БАТАЛСАН → НИЙТЭЛСЭН → ТОДРУУЛГА/ӨӨРЧЛӨЛТ → ХҮЛЭЭН_АВАЛТ_ХААСАН → НЭЭСЭН → ХЯНАН_ҮЗЭЖ_БУЙ → ҮНЭЛСЭН → ЗӨВЛӨМЖ_ХҮРГҮҮЛСЭН → ШИЙДВЭРЛЭСЭН → ГОМДЛЫН_HOLD → ГЭРЭЭ_БАЙГУУЛАХ_ЭРХ_ХҮЧИНТЭЙ.
• Системийн загварын дүгнэлт — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Оролцогчийн тендерийн санал болгож болох state: НООРОГ → ИЛГЭЭСЭН → ӨӨРЧИЛСӨН/БУЦААСАН → БИТҮҮМЖИЛСЭН → НЭЭСЭН эсхүл БАТАЛГААНЫ_ШААРДЛАГА_ХАНГААГҮЙ_ТУЛ_НЭЭГЭЭГҮЙ → ХЯНАЛТАД → ШААРДЛАГАД_НИЙЦСЭН/НИЙЦЭЭГҮЙ → ЭРЭМБЭЛСЭН → ШАЛГАРСАН/ШАЛГАРААГҮЙ.
• Системийн загварын дүгнэлт — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Гомдлын санал болгож болох state: ГАРГАСАН → ХҮЛЭЭН_АВАХ_ШАЛГАЛТ → АЖИЛЛАГАА_ТҮДГЭЛЗҮҮЛСЭН → ХЯНАЖ_БУЙ → ҮНДЭСЛЭЛТЭЙ/ҮНДЭСЛЭЛГҮЙ/БУЦААСАН → ЗАЛРУУЛСАН/ҮРГЭЛЖЛҮҮЛСЭН.
• Системийн загварын дүгнэлт — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Гэрээний санал болгож болох state: ХҮЛЭЭХ_ХУГАЦАА → ГҮЙЦЭТГЭЛИЙН_БАТАЛГАА_ИРҮҮЛСЭН → ГАРЫН_ҮСЭГ_ЗУРСАН эсхүл ГЭРЭЭ_БАЙГУУЛАГДСАНД_ТООЦСОН → ИДЭВХТЭЙ → ЗӨВШӨӨРӨГДСӨН_ҮНДЭСЛЭЛЭЭР_ӨӨРЧИЛСӨН → ГҮЙЦЭТГЭЛ_ХЯНАЖ_БУЙ → ДУУССАН/ЦУЦАЛСАН.

6. Нэр томьёо ба хугацааны cue

• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Нэр томьёоны cue: худалдан авах ажиллагааны төлөвлөгөө; төсөвт өртөг; зах зээлийн судалгаа; үнэлгээний хороо; тендер шалгаруулалтын баримт бичиг; зарлал; тодруулга; тендерийн баталгаа; тендер нээх; хянан үзэх; үнэлэх; зөвлөмж; гэрээ байгуулах эрх; гомдол; гүйцэтгэлийн баталгаа; урьдчилгаа төлбөрийн баталгаа; чанарын барьцаа; гэрээний гүйцэтгэл.
• Тайлбар — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Хугацааны cue: төлөвлөгөө 10 ажлын өдөр/1 сар; тодруулга 5 ба 2 ажлын өдөр; нээлтийн өмнөх гомдол 5/3 ажлын өдөр; шийдвэрлэх 10 ажлын өдөр; тендер нээх 1 цаг; хорооны дахин хэлэлцэх 2 ажлын өдөр; худалдан авах шийдвэр 5/15 ажлын өдөр; Сангийн яаманд гомдол 5, шийдвэрлэх 10 ажлын өдөр; гэрээ байгуулахыг хүлээх 6-аас доошгүй ажлын өдөр; гэрээтэй холбоотой 5/10 өдрийн нөхцөл. Бүгдийг APIAPI — програмын харилцах интерфэйс validation-д оруулахын өмнө хүчин төгөлдөр норматив заалтаар баталгаажуулна.

7. Хуучрал, зөрчил, нэршил, typo эрсдэл

• Хуучралын эрсдэл — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: 2025-11-15-ны танилцуулга нь 2026-06-10-ны Сангийн сайдын 127 дугаар тушаалаас өмнөх. Ерөнхий гэрээ, цахим дэлгүүртэй холбоотой аливаа flow-г 127 дугаар тушаал болон хүчин төгөлдөр жишиг баримт бичигтэй шинээр тулгана.
• Зөрчлийн эрсдэл — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Танилцуулгын слайд 5 нь бүхэлдээ үндэслэлгүй гомдол гаргавал тендерийн баталгааг бүхэлд нь улсын орлого болгох мэт товчилсон. Хуулийн 14.7-д төсөвт өртгийн ангиллаар хураах дээд хэмжээ 20/40/60 сая төгрөгөөр хязгаарлагддаг тул timeline-ийн товчлолыг хэрэглэхгүй.
• Зөрчлийн эрсдэл — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Танилцуулгын слайд 6 дахь нэмэлт ажил 15 хувь, нэмэлт бараа 20 хувийг ердийн гэрээний нэмэлт өөрчлөлтийн төлөв шилжилт гэж хэрэгжүүлж болохгүй. Энэ нь нэг эх үүсвэрээс худалдан авах тусдаа үндэслэл байж болох бөгөөд гэрээ өөрчлөх хуулийн үндэслэлээс тусад нь шалгана.
• Нэршлийн эрсдэл — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Танилцуулгын слайд 2-т “ШӨХТГ” гэсэн хуучирч болзошгүй байгууллагын товчлол хэрэглэсэн. UIUI — хэрэглэгчийн интерфэйс/UXUX — хэрэглэгчийн туршлага-д хуулийн чиг үүргийн нэршил болох “өрсөлдөөний асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага”-ыг суурь болгож, тухайн үеийн албан нэрийг freshness шалгалтаар тогтооно.
• Хугацааны эрсдэл — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Timeline нь онцгой нөхцөл, хугацаа сунгах/түдгэлзүүлэх, олон улсын гэрээний тусгай нөхцөл, хуанлийн тооцооны edge case-ийг бүрэн үзүүлээгүй.
• Диаграмын эрсдэл — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Сум, салбар, эрх, үүрэг бүхий тал-lane нь хуульд шууд тогтоосон төлөв шилжилт guard гэсэн үг биш.
• Typo эрсдэл — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: “бармт”, “хоногиийн” зэрэг үсгийн алдаа харагдана; UIUI — хэрэглэгчийн интерфэйс copy-д танилцуулгаас шууд хуулж болохгүй.

8. SSOTSSOT — нэгдсэн эх сурвалж (Single Source of Truth)-д хэрэглэх хязгаар

• Системийн загварын дүгнэлт — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: ЭХ-014-өөс эрх, үүрэг бүхий тал, flow, state, USECASE-ийн эхний зураглалыг үүсгэж болно.
• Системийн загварын дүгнэлт — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: ЭХ-014-өөс норматив REQREQ — Норматив шаардлага — хууль, журам, аргачлалаас системд мөрдөх шаардлага, худалдан авах аргын эцсийн сонголт, торгууль/баталгаа хураах дүрэм, deadline guard, гэрээ өөрчлөх authorization-ыг шууд үүсгэхгүй.
• Системийн загварын дүгнэлт — ЭРХ ЗҮЙН ЭХ СУРВАЛЖ БИШ: Хүчин төгөлдөр хууль/журамтай зөрвөл ЭХ-014-ийг үл хэрэглэх бөгөөд зөрчлийг ил тэмдэглэнэ.