ЭХ-004 — Бүртгэл хөтлөх, мэдээллийг баталгаажуулах журам
1. Эхийн бүртгэл
| Талбар | Утга |
|---|---|
| Эх сурвалжийн IDID — таних дугаар | ЭХ-004ЭХ-004 — Эх сурвалж: Бүртгэл хөтлөх, мэдээллийг баталгаажуулах журам |
| Эрэмбэ | Сангийн сайдын журам; хуулийн дараа хэрэглэнэ |
| Баталсан байгууллага | Монгол Улсын Сангийн сайд |
| Огноо, дугаар | 2023-12-25, А/249 |
| Албан нэр | Бүртгэл хөтлөх, мэдээллийг баталгаажуулах журам |
| Албан акт | https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=16960745603681 |
| Албан хавсралт | https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=16960745647161&showType=1 |
| Хувилбар | Энэ хувилбарт нэмэлт, өөрчлөлтийн тэмдэглэлгүй |
| Шалгасан огноо | 2026-08-20 |
3. Нормчилсон шаардлага
| ID | Эхийн заалт | Эрх, үүрэг бүхий тал | Хууль зүйн шаардлага | Нотолгоо / хугацаа / хориг / audit |
|---|---|---|---|---|
REQ-004-001REQ-004-001 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
1.1–1.4; х.1 | Захиалагч, аж ахуй эрхлэгч, мэргэшсэн ажилтан, мэргэжлийн байгууллага | Цахим системийн захиалагч, аж ахуй эрхлэгч, мэргэшсэн ажилтан, каталогийн бүртгэл ба мэдээллийн санг хөтөлнө; бүртгүүлэгч өөрчлөлт бүрийг шинэчилж, үнэн зөвийг хариуцна. Хуурамч мэдээлэл нь улсын байцаагчийн дүгнэлтийн үндэслэл. | Өөрчлөлтийн бүртгэл, эх баримт; худал мэдээллийг илрүүлсэн нотолгоо |
REQ-004-002REQ-004-002 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.1–2.3; х.1 | Мэргэжлийн байгууллага, захиалагч | Захиалагчийн хүсэлтэд улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, хариуцсан этгээдийн нэр/албан тушаал/утас/email, Төрийн сангийн үйлчилгээний хураамжийн данс байна; шаардлага хангавал ажлын 3 өдөрт бүртгэж нэвтрэх эрх, нууц кодыг email-аар өгнө. | Хүсэлтийн бүрдэл; ажлын 3 өдөр; илгээсэн email-ийн audit |
REQ-004-003REQ-004-003 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.4–2.8; х.2 | Захиалагч, мэргэжлийн байгууллага | Төлөөлөх эрхгүй этгээдийн хүсэлтийг итгэмжлэл хүртэл түдгэлзүүлэх; үйлдэл/баталгаажуулалтын эрхийг хүсэлтээр олгох; төлөөлөгч тоон гарын үсэг хэрэглэх; өөрчлөлтийг албан бичгээр цахимаар хүсэх; хуучирсан мэдээлэл ба эрхтэй хэрэглэгчийн үйлдлийг захиалагч хариуцах. | Итгэмжлэл, эрх олгосон хүсэлт, тоон гарын үсэг, өөрчлөлтийн албан бичиг |
REQ-004-004REQ-004-004 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
3.1–3.5; х.2–3 | Аж ахуй эрхлэгч, мэргэжлийн байгууллага | Аж ахуй эрхлэгч бүртгүүлэхээс өмнө тоон гарын үсэгтэй байна; хүсэлтэд улсын бүртгэл/иргэний үнэмлэх, зөвшөөрөл, төлөөлөх эрх ба хариуцсан ажилтан, бусад талбар; төрийн мэдээлэл шалгах зөвшөөрөл; шаардлага хангавал ажлын 3 өдөрт бүртгэнэ. | Тоон гарын үсэг, хүсэлтийн баримт, data-access consent; 3 ажлын өдөр |
REQ-004-005REQ-004-005 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
3.6–3.8; х.3 | Мэргэжлийн байгууллага, аж ахуй эрхлэгч | Төлөөлөх эрхгүй бол итгэмжлэл хүртэл түдгэлзүүлэх; зөрүүтэй/дутуу/буруу/худал мэдээлэлд бүртгэхээс татгалзах; өөрчлөлтийг цахимаар хүсэх. | Татгалзлын яг үндэслэл, source comparison, шинэчлэлийн хүсэлт |
REQ-004-006REQ-004-006 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
4.1.1–4.1.9; х.3 | Аж ахуй эрхлэгч | Чадавх/туршлагын санд банкны мэдэгдэл; сүүлийн 3 хүртэл жилийн санхүүгийн тайлан; борлуулалт; ажил/бараа/үйлчилгээний туршлага ба ижил төстэй нотолгоо; ажилтан; тоног төхөөрөмж/байр; зөвшөөрөл; бусад шаардлагатай мэдээллийг бүртгэнэ. | Баримтын төрөл, хамрах он, contract/acceptance evidence, permit |
REQ-004-007REQ-004-007 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
4.2–4.5; х.4 | Аж ахуй эрхлэгч | Баримтыг цахимаар хүргүүлэх; гадаад хэлний баримтад монгол орчуулга; нийтэд нээлттэй мэдээллийг давхар бүртгэхгүй; өөрчлөлт бүрийг шинэчлэх; шинэчлээгүйгээс татгалзсан эрсдэлийг аж ахуй эрхлэгч хариуцах. | Орчуулга, public-source link, version date; stale-data warning |
REQ-004-008REQ-004-008 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
5.1–5.5; х.4 | Аж ахуй эрхлэгч, мэргэжлийн байгууллага, захиалагч | Каталогт шинж чанар/зориулалт, тэмдэг/зураг, нэр/хэлбэр/төрөл, гарал/үйлдвэрлэл/үйлдвэрлэгч, бусад мэдээлэл; UNSPSCUNSPSC — бараа, үйлчилгээний олон улсын ангилал-д суурилсан ангиллын код; өөрчлөлтийг шинэчлэх; захиалагч төлөвлөгөөний зүйлээр каталог үүсгэж болно. | Catalog field set, ангиллын код, төлөвлөгөөний холбоос |
REQ-004-009REQ-004-009 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
6.1–6.5; х.5 | Мэргэшсэн ажилтан, мэргэжлийн байгууллага | Сургалт+шалгалтад тэнцсэнийг мэргэшсэн ажилтанд бүртгэх; этгээд өөрөө ажлын 3 өдөрт бүртгүүлэх; ТББ/иргэний нийгмийн төлөөллөө тэмдэглэх; мэдээлэл өөрчлөгдвөл 3 өдөрт шинэчлэх; хараат бус гишүүний жагсаалт үүсгэх. | Шалгалтын үр дүн, төлөөлөх байгууллага, шинэчлэл; 3 ажлын өдөр |
REQ-004-010REQ-004-010 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
7.1–7.3; х.5 | Мэргэжлийн байгууллага, төрийн эрх бүхий байгууллага, захиалагч | 4.1, 5.1, 6.2-ын мэдээллийг шаардлага хангавал ажлын 3 өдөрт; баталгаажуулалт шаардвал баталгаажуулснаас хойш ажлын 3 өдөрт бүртгэнэ. | Verification response, verified-at timestamp; 3 ажлын өдөр |
REQ-004-011REQ-004-011 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
7.4–7.7; х.5–6 | Мэргэжлийн байгууллага, захиалагч, аж ахуй эрхлэгч | Эх хувь шаардаж шалгаад буцааж болно; зөрүүтэй/дутуу/буруу/худал/баталгаажаагүй бол татгалзана; өөрчлөлтийн хүсэлтийг 3 өдөрт бүртгэж, бүртгүүлэгч өөрчлөлтөөс 3 өдөрт шинэчилнэ. | Эх хувь хүлээн авсан/буцаасан тэмдэглэл; reason code; 3 ажлын өдөр |
REQ-004-012REQ-004-012 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
8.1–8.3; х.6 | Мэргэжлийн байгууллага, бүх хэрэглэгч | Мэдээллийг хуульд зааснаас бусад зорилгоор ашиглахыг хориглож, мэдээллийн сангийн аюулгүй байдлыг хангана; зөрчилд хуулийн хариуцлага. | Access purpose, access log, security evidence |
4. Эрх, үүрэг бүхий тал, урсгал, төлөв
Эрх, үүрэг бүхий тал: мэргэжлийн байгууллага; захиалагч; захиалагчийн хууль ёсны/итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч; аж ахуй эрхлэгч; мэргэшсэн ажилтан; ТББ/иргэний нийгмийн байгууллага; төрийн мэдээлэл нийлүүлэгч; худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагч.
FLOW-004-01FLOW-004-01 — Үйл ажиллагааны урсгал — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл: REQUESTED → IDENTITY/AUTHORITY_CHECK → VERIFIED → REGISTERED | SUSPENDED_FOR_POA | REFUSED → UPDATED → REVERIFIEDREQUESTED — Хүссэн; IDENTITY — Биеийн байцаалтын шалгалт; AUTHORITY_CHECK — Эрх, төлөөллийн шалгалт; VERIFIED — Баталгаажуулсан; REGISTERED — Бүртгэсэн; SUSPENDED_FOR_POA — Итгэмжлэл иртэл түдгэлзүүлсэн; REFUSED — Татгалзсан; UPDATED — Шинэчилсэн; REVERIFIED — Дахин баталгаажуулсан.
STATESTATE — Төлөвийн загвар — бүртгэлийн тухайн үеийн төлөв ба зөвшөөрөгдөх шилжилт нэршил нь системийн загварын дүгнэлт, харин шилжилтийн guard нь 2, 3, 7 дугаар зүйлээс: DRAFTDRAFT — Төсөл, SUBMITTEDSUBMITTED — Илгээсэн, PENDING_VERIFICATIONPENDING_VERIFICATION — Баталгаажуулалт хүлээгдэж байна, SUSPENDEDSUSPENDED — Түдгэлзүүлсэн, REGISTEREDREGISTERED — Бүртгэсэн, UPDATE_PENDINGUPDATE_PENDING — Шинэчлэлт хүлээгдэж байна, REFUSEDREFUSED — Татгалзсан, REVOKED/RESTRICTED_BY_LAWREVOKED — Хүчингүй болгосон; RESTRICTED_BY_LAW — Хуулиар хязгаарласан.
5. UIUI — хэрэглэгчийн интерфэйс/UXUX — хэрэглэгчийн туршлага ба APIAPI — програмын харилцах интерфэйс нөлөө
Хууль зүйн шаардлага
- UI/UX: эрх, үүрэг бүхий тал бүрийн албан хүсэлтийн талбар; итгэмжлэл; тоон гарын үсэг; төрийн сан шалгах зөвшөөрөл; 3 ажлын өдрийн status; түдгэлзүүлсэн/татгалзсан яг үндэслэл; гадаад баримтын монгол орчуулга; каталогийн заавал талбар; мэдээлэл хуучрах анхааруулга.
- API: role ба representation guard; digital-signature verification; verification timestamp; source-of-truth link; 3 ажлын өдрийн SLASLA — үйлчилгээний түвшний үзүүлэлт; stale-data flag; original-return audit; purpose-based access control.
Системийн хэрэгжилтийн санал
- Idempotent registration, duplicate detection, schema-version, document hash, automated expiry reminder, consent receipt, anomaly alert нь хэрэгжилтийн санал; журам яг ийм механизм нэрлээгүй.
6. Хамаарал ба ишлэл
- Хамаарал: Худалдан авах тухай хууль 54, 55, 56; Нийтийн мэдээллийн ил тод байдлын тухай хууль; Цахим гарын үсгийн тухай хууль; хувийн мэдээлэл, зөвшөөрөл/гэрчилгээний салбарын зохицуулалт. Бүрэн эхгүй нөхцөлд нарийвчилсан дүгнэлт
ТОГТООХ БОЛОМЖГҮЙ. - Ишлэлийн жишээ:
ЭХ-004 — Бүртгэл хөтлөх, мэдээллийг баталгаажуулах журам, 7.1–7.2, https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=16960745647161&showType=1ЭХ-004 — Эх сурвалж: Бүртгэл хөтлөх, мэдээллийг баталгаажуулах журам.