ЭХ-012 — Худалдан авах ажиллагааны мэргэшүүлэх сургалт эрхлэх байгууллага, түүний багш, ажилтанд тавигдах шаардлага, мэргэшүүлэх сургалтын хөтөлбөр, шалгалтын журам
1. Эхийн бүртгэл
| Талбар | Утга |
|---|---|
| Эх сурвалжийн IDID — таних дугаар | ЭХ-012ЭХ-012 — Эх сурвалж: Худалдан авах ажиллагааны мэргэшүүлэх сургалт эрхлэх байгууллага, түүний багш, ажилтанд тавигдах шаардлага, мэргэшүүлэх сургалтын хөтөлбөр,… |
| Эрэмбэ | Сангийн сайдын журам; хууль, Монгол Улсын олон улсын гэрээ, дээд эрхийн актын дараа |
| Баталсан байгууллага | Монгол Улсын Сангийн сайд |
| Огноо, дугаар | 2025-12-11, А/215 |
| Албан нэр | Худалдан авах ажиллагааны мэргэшүүлэх сургалт эрхлэх байгууллага, түүний багш, ажилтанд тавигдах шаардлага, мэргэшүүлэх сургалтын хөтөлбөр, шалгалтын журам |
| Албан URLURL — вэб хаяг | https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=17435501219902&type=3 |
| Legalinfo түүхэн бүртгэл | https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=16960745768601 |
| Хувилбар | 2025-12-11-ний А/215; 2023 оны А/251-ийн өмнөх журмыг орлосон одоогийн эх |
| Шалгасан огноо | 2026-08-20 |
3. Нормчилсон шаардлага
| ID | Эхийн заалт | Эрх, үүрэг бүхий тал | Хууль зүйн шаардлага | Оролт / гаралт / хугацаа / хориг / audit |
|---|---|---|---|---|
REQ-012-001REQ-012-001 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
1.1–1.4; х.1 | Яам, мэргэжлийн байгууллага, сургалтын байгууллага | Сургалтыг мэргэшүүлэх ба чадавх бэхжүүлэх гэж ялгана. Мэргэшүүлэх сургалтыг эрхлэх байгууллага; чадавх бэхжүүлэх сургалтыг яам/мэргэжлийн байгууллага захиалагч, оролцогч талуудад зохион байгуулна. | Сургалтын төрөл, зохион байгуулагчийн эрх |
REQ-012-002REQ-012-002 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
2.1–2.6; х.1 | Сургалтын байгууллага, багш/ажилтан, мэргэжлийн байгууллага, суралцагч | Танхим, цахим, хосолсон, бие даан суралцах хэлбэртэй. Эрхлэх хуулийн этгээд нь сургалтын үйл ажиллагаатай, худалдан авах ажиллагааны сургалтыг 2-оос доошгүй жил зохион байгуулсан, мэргэшсэн/туршлагатай багш/ажилтантай; багш арга зүй, ур чадвар, хууль/журам, цахим систем, онол/дадлага/хэлэлцүүлгийн чадвартай; сургалт хууль/бодлого/заавар/журамд нийцсэн байна. | Туршлагын нотолгоо, багш/ажилтны чадвар, хөтөлбөр, ирц/судалсан байдлын цахим баталгаа, шалгалтын эрх |
REQ-012-003REQ-012-003 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
3.1–3.5; х.1–2 | Яам, мэргэжлийн байгууллага, аймаг/нийслэл/дүүргийн худалдан авах ажиллагааны нэгж | Хууль хяналтын байгууллагын хүсэлтээр болон захиалагч/орон нутгийн нэгжийн ажилтнуудад чадавх бэхжүүлэх сургалт; мэргэжил, арга зүйн удирдлага/сургалт/мэдээлэл; тухайн шатны захиалагчид зөвлөгөө/мэдээлэл; цахим системийн ашиглалтын сургалт зохион байгуулж болно. | Хүсэлт/зорилтот бүлэг, сургалтын агуулга, ирц/тайлан |
REQ-012-004REQ-012-004 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
4.1–4.2; х.2 | Сургалтын байгууллага | Хөтөлбөрт: хуулийн танилцуулга; тендер зохион байгуулах; баримт бичиг; захиалагчийн шийдвэр; арга; цахим систем; цахим дэлгүүр; гэрээний гүйцэтгэл/нөхцөл; удирдлага; гомдол; ёс зүй/ашиг сонирхол; бусад гэсэн 12 агуулгыг тусгана; өөрийн онцлогт тохируулан боловсруулж болно. | Хөтөлбөрийн хувилбар, сэдэв–хичээлийн зураглал |
REQ-012-005REQ-012-005 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
5.1–5.7; х.2–3 | Яам, мэргэжлийн байгууллага, орон нутгийн нэгж, суралцагч | Яам/мэргэжлийн байгууллага сургалтын агуулгад нийцсэн тест боловсруулна; мэргэжлийн байгууллага шалгалтыг цахим системээр зохион байгуулна. Мэргэшүүлэх сургалтад хамрагдсан иргэн эрхтэй; системд бүртгүүлж эрхээ баталгаажуулна. Хүсэлтээр танхимаар, эсхүл эрхээ баталгаажуулсан бол байршил харгалзахгүй цахимаар өгч болно; хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэнд нөхцөл бүрдүүлнэ. | Сургалт/бүртгэл/эрхийн баталгаа, хүсэлт, шалгалтын суваг, хүртээмжийн тохируулга |
REQ-012-006REQ-012-006 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
5.8–5.11; х.3 | Мэргэжлийн байгууллага, суралцагч | Шалгалтад 80%-аас доошгүй бол гэрчилгээ; тэнцсэн иргэнийг бүртгэлийн журмаар бүртгэж, системд нийтэлнэ. Тэнцээгүй бол сургалтыг дахин судалж, ажлын 5-аас доошгүй хоногийн дараа дахин шалгалтын эрх үүснэ. Өөр иргэн оруулсан, хуурамч баримт, худал мэдүүлсэн бол 3 жил дахин шалгалт өгөх эрхгүй. | Оноо, хувь, дүн; бүртгэл/нийтэл; сургалтыг дахин судалсан нотолгоо, 5 ажлын өдрийн хугацааны хяналт; зөрчлийн нотолгоо, 3 жилийн хоригийн хугацаа |
REQ-012-007REQ-012-007 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
6.1–6.4; х.3 | Мэргэжлийн байгууллага, мэргэшсэн ажилтан | Гэрчилгээ нь эцэг/эхийн нэр, суралцагчийн нэр, иргэний бүртгэлийн дугаар, сургалтын төрөл, олгосон огноо, QRQR — түргэн уншигдах код нууцлалын код, бүртгэлийн дугаартай; QR-аар хүчинтэй байдлыг цахимаар шалгаж болно; гэрчилгээг хугацаагүй олгоно. Үнэлгээний хорооны мэдээллийн санд зөрчлийн тэмдэглэлтэй бол 1 жилийн дараа сургалт/шалгалтын эрхтэй. | Гэрчилгээний талбар, QR lookup, хүчинтэй/хүчингүй state, зөрчлийн тэмдэглэлийн огноо, 1 жилийн timer |
REQ-012-008REQ-012-008 — Норматив шаардлага — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл |
7.1–7.3; х.3 | Мэргэжлийн байгууллага, захиалагч, эрх бүхий байгууллага, иргэн | Зөрчсөн иргэнд хуулийн хариуцлага; захиалагч/эрх бүхий байгууллагын нотолсон баримт, хүсэлтэд үндэслэн мэргэжлийн байгууллага гэрчилгээг хүчингүй болгож, системд бүртгэлтэй цахим шуудангаар иргэнд мэдэгдэнэ. | Нотолгоо/хүсэлт, хүчингүй болгосон шийдвэр/огноо, мэдэгдлийн хүргэлт |
4. Эрх, үүрэг бүхий тал, үйл ажиллагааны урсгал, process, USECASE, state, нэр томьёо
Эрх, үүрэг бүхий тал: санхүү, төсвийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага (“яам”); худалдан авах ажиллагааны асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага (“мэргэжлийн байгууллага”); сургалт эрхлэх байгууллага; багш/ажилтан; суралцагч/иргэн; захиалагч; аж ахуй эрхлэгч; хууль хяналтын байгууллага; аймаг, нийслэл, дүүргийн худалдан авах ажиллагааны нэгж; эрх бүхий байгууллага.
FLOW-012-01FLOW-012-01 — Үйл ажиллагааны урсгал — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл: TRAINING_MODE_SELECTED → ORGANIZATION_AND_INSTRUCTOR_ELIGIBILITY → PROGRAM_DELIVERED | SELF_STUDY → STUDY_STATUS_CONFIRMED → EXAM_ELIGIBLE → EXAM → PASSED | FAILED | FRAUD_BARREDTRAINING_MODE_SELECTED — Суралцах хэлбэрийг сонгосон; ORGANIZATION_AND_INSTRUCTOR_ELIGIBILITY — Байгууллага, багшийн шаардлага хангасан байдал; PROGRAM_DELIVERED — Хөтөлбөрийг хүргэсэн; SELF_STUDY — Бие даан суралцах; STUDY_STATUS_CONFIRMED — Судалсан төлөвийг баталгаажуулсан; EXAM_ELIGIBLE — Шалгалт өгөх эрхтэй; EXAM — Шалгалт; PASSED — Тэнцсэн; FAILED — Тэнцээгүй; FRAUD_BARRED — Залилангийн улмаас эрх хязгаарласан.
FLOW-012-02FLOW-012-02 — Үйл ажиллагааны урсгал — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл: PASSED_80_OR_MORE → REGISTERED → CERTIFICATE_ISSUED → PUBLISHED_AND_QR_VERIFIABLE → VALID → REVOKED_ON_EVIDENCED_REQUESTPASSED_80_OR_MORE — 80 буюу түүнээс дээш хувиар тэнцсэн; REGISTERED — Бүртгэсэн; CERTIFICATE_ISSUED — Гэрчилгээ олгосон; PUBLISHED_AND_QR_VERIFIABLE — Нийтэлсэн, QR-аар шалгах боломжтой; VALID — Хүчинтэй; REVOKED_ON_EVIDENCED_REQUEST — Нотолгоотой хүсэлтээр хүчингүй болгосон.
FLOW-012-03FLOW-012-03 — Үйл ажиллагааны урсгал — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл: FAILED → RETRAINING → WAIT_AT_LEAST_5_WORKDAYS → REEXAM_ELIGIBLEFAILED — Тэнцээгүй; RETRAINING — Дахин суралцах; WAIT_AT_LEAST_5_WORKDAYS — Дор хаяж таван ажлын өдөр хүлээх; REEXAM_ELIGIBLE — Дахин шалгалт өгөх эрхтэй; VIOLATION_NOTE → WAIT_1_YEAR → TRAINING_AND_EXAM_ELIGIBLEVIOLATION_NOTE — Зөрчлийн тэмдэглэл; WAIT_1_YEAR — Нэг жил хүлээх; TRAINING_AND_EXAM_ELIGIBLE — Сургалт, шалгалтад хамрагдах эрхтэй; IMPERSONATION_OR_FALSEHOOD → BARRED_3_YEARSIMPERSONATION_OR_FALSEHOOD — Өөр хүн орлуулах эсхүл худал мэдүүлэх; BARRED_3_YEARS — Гурван жил эрх хязгаарласан.
PROC-012-01PROC-012-01 — Ажиллагааны дараалал — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл: Сургалтын хөтөлбөр–судалсан байдал–шалгалтын эрх–оноо–бүртгэл–гэрчилгээ–QR–хүчингүй болголтын audit chain-ыг зөрчлийн нотолгооноос тусад хадгална.
UC-012-01UC-012-01 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл: сургалтын байгууллага/багшийн шаардлага хянах; UC-012-02UC-012-02 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл: суралцагчийн судалсан байдлыг баталгаажуулах; UC-012-03UC-012-03 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл: шалгалт өгөх/дахин өгөх эрх тооцох; UC-012-04UC-012-04 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл: гэрчилгээ олгох/нийтлэх/QR-аар шалгах; UC-012-05UC-012-05 — USECASE — тухайн эх сурвалжийн доторх дэд бүртгэл: нотолсон хүсэлтээр гэрчилгээ хүчингүй болгож мэдэгдэх.
State: NOT_ENROLLEDNOT_ENROLLED — Бүртгүүлээгүй, ENROLLEDENROLLED — Бүртгүүлсэн, SELF_STUDY_IN_PROGRESSSELF_STUDY_IN_PROGRESS — Бие даан суралцаж байна, STUDY_CONFIRMEDSTUDY_CONFIRMED — Судалгааг баталгаажуулсан, EXAM_ELIGIBLEEXAM_ELIGIBLE — Шалгалт өгөх эрхтэй, EXAM_IN_PROGRESSEXAM_IN_PROGRESS — Шалгалт явагдаж байна, PASSEDPASSED — Тэнцсэн, FAILED_RETRAINING_REQUIREDFAILED_RETRAINING_REQUIRED — Тэнцээгүй, дахин суралцах шаардлагатай, REEXAM_WAITING_5_WORKDAYSREEXAM_WAITING_5_WORKDAYS — Дахин шалгалтыг таван ажлын өдөр хүлээж байна, FRAUD_BARRED_3_YEARSFRAUD_BARRED_3_YEARS — Залилангийн улмаас гурван жил эрх хязгаарласан, CERTIFICATE_ISSUEDCERTIFICATE_ISSUED — Гэрчилгээ олгосон, CERTIFICATE_VALIDCERTIFICATE_VALID — Гэрчилгээ хүчинтэй, VIOLATION_WAITING_1_YEARVIOLATION_WAITING_1_YEAR — Зөрчлийн улмаас нэг жил хүлээж байна, CERTIFICATE_REVOKEDCERTIFICATE_REVOKED — Гэрчилгээг хүчингүй болгосон, REVOCATION_NOTIFIEDREVOCATION_NOTIFIED — Хүчингүй болгосныг мэдэгдсэн.
Албан нэр томьёо: “худалдан авах ажиллагааны мэргэшүүлэх сургалт”; “чадавх бэхжүүлэх сургалт”; “мэргэшсэн ажилтны гэрчилгээ”; “мэргэшсэн ажилтны бүртгэл”; “мэргэжлийн байгууллага”; “худалдан авах ажиллагааны цахим систем”.
5. UIUI — хэрэглэгчийн интерфэйс/UXUX — хэрэглэгчийн туршлага ба APIAPI — програмын харилцах интерфэйс нөлөө
Хууль зүйн шаардлага
- UI/UX: сургалтын төрөл/хэлбэр; хөтөлбөр/гарын авлага; судалсан байдлын баталгаа; шалгалтын эрх/байршлын сонголт/хүртээмж; оноо ба 80%-ийн босго; 5 ажлын өдөр, 3 жил, 1 жилийн хүлээлт; гэрчилгээний заавал талбар; QR шалгалт; хүчинтэй/хүчингүй байдал; хүчингүй болгосон мэдэгдлийг харуулна.
- API: сургалтын эрхийн баталгаа; шалгалтын эрхийн guard; нэг хүний бүртгэл/шалгалтын давхардалгүй байдал; 80%-ийн дүрэм; ажлын өдрийн тооцоо; 3/1 жилийн хориг; хугацаагүй гэрчилгээ; QR lookup; нотолсон хүсэлтэй хүчингүй болголт; бүртгэлтэй цахим шуудангийн мэдэгдэл.
Системийн хэрэгжилтийн санал
- Шалгалтын асуултын санг хувилбаржуулах, танилт баталгаажуулах, хандалтын зөрчил илрүүлэх, хүртээмжийн профайл, мэдэгдлийн retry/delivery receipt, баримтын хэш нь хэрэгжилтийн санал; журам яг энэ техник аргыг албадаагүй.
6. Зөрчил, хамаарал, хязгаар
- Энэ хувилбар ба 2025-12-11-ний албан эхийн хооронд операцын зөрүү илрээгүй.
- 2023 оны А/251-ийн өмнөх журамд тулгуурласан системийн дүрмийг 2025-ын А/215-аар дахин магадалгүй хэрэглэхгүй.
- Хамаарал: Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хууль; “Бүртгэл хөтлөх, мэдээллийг баталгаажуулах журам”; “Үнэлгээний хорооны үйл ажиллагаа, урамшууллын журам”; иргэний бүртгэл, хувийн мэдээлэл, цахим гарын үсэг/цахим харилцааны зохицуулалт. Холбогдох эхгүй дэлгэрэнгүй дүгнэлт
ТОГТООХ БОЛОМЖГҮЙ.
7. Ишлэлийн жишээ
ЭХ-012 — Худалдан авах ажиллагааны мэргэшүүлэх сургалт эрхлэх байгууллага, түүний багш, ажилтанд тавигдах шаардлага, мэргэшүүлэх сургалтын хөтөлбөр, шалгалтын журам, 5.8–5.11, 2025-12-11-ний А/215, https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=17435501219902&type=3ЭХ-012 — Эх сурвалж: Худалдан авах ажиллагааны мэргэшүүлэх сургалт эрхлэх байгууллага, түүний багш, ажилтанд тавигдах шаардлага, мэргэшүүлэх сургалтын хөтөлбөр,….ЭХ-012 — мөн акт, 6.1–7.3, 2025-12-11-ний А/215, https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=17435501219902&type=3ЭХ-012 — Эх сурвалж: Худалдан авах ажиллагааны мэргэшүүлэх сургалт эрхлэх байгууллага, түүний багш, ажилтанд тавигдах шаардлага, мэргэшүүлэх сургалтын хөтөлбөр,….